28 Augโอกาสทองของธุรกิจเห็ดต่อความต้องการของตลาด

ธุรกิจเพาะเห็ดถือว่าเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริมที่น่าสนใจ

เพราะเป็นงานที่ไม่ต้องจ้างคนดูแล เพราะต้องอาศัยความใส่ใจเป็นอย่างมาก ไม่จำเป็นต้องสร้างฟาร์มหรือโรงเรือนใหญ่โต เห็ดบางชนิดอาจรวมกันผลิตได้ โดยคนที่คิดจะเริ่มจากการปลูกเห็ดไม่ต้องกลัวว่าไม่มีตลาด เพราะหากเปรียบเทียบการบริโภคเห็ดของคนไทยในแต่ละภาคแล้วนั้น พบว่าภาคอีสานเป็นภูมิภาคที่บริโภคเห็ดจำนวนมากที่สุด รองลงมาเป็นภาคเหนือ ส่วนภาคกลางและภาคใต้เริ่มมีความนิยมมากขึ้น เนื่องจากกลุ่มคนอีสานที่กระจายตัวไปทำงานมากขึ้น ซึ่งหากต้องการเพาะเห็ดขายไม่จำเป็นต้องตามรสนิยม เพราะแม้ความชอบของผู้บริโภคแต่ละภาคจะต่างกัน แต่การกระจายของแรงงานได้นำเอาวัฒนธรรมการบริโภคไปด้วยเสมอ

เห็ดที่สามารถเพาะได้ในไทยมีอยู่หลายชนิด เช่น เห็ดหอม เห็ดฟาง เห็ดนางฟ้า เห็ดหูหนู เห็ดลินหจือ เห็ดภูฏาน เห็ดยานางิ เห็ดเป๋าฮื้อ และอื่นๆอีกมากมาย เนื่องจากอาชีพเพาะเห็ดขายยังไปได้สวยในประเทศไทย เพราะคนไทยชอบกินเห็ดกันมาก  เป็นอาหารสุขภาพที่สำคัญ ผลผลิตเห็ดในประเทศยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด ประเทศไทยเรายังสั่งซื้อเห็ดจากจีนมากมาย จึงเป็นโอกาสทองของธุรกิจเห็ดเลยก็ว่าได้

การวางแผนการจัดตั้งฟาร์มเห็ดอย่างเป็นระบบ

จะช่วยให้การปฏิบัติงานเป็นไปโดยสะดวกราบรื่น ช่วยป้องกันปัญหาที่สำคัญหลายปัญหาด้วยกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาอันเนื่องมาจากการปนเปื้อนของเชื้อโรคและการระบาดทำลายของแมลงศัตรูเห็ด การจัดการในทุกขั้นตอนทำได้โดยง่ายและมีประสิทธิภาพสูงซึ่งนั่นหมายถึงความได้เปรียบในด้านประสิทธิภาพในการผลิตผลผลิตมีต้นทุนต่ำ อันหมายถึงผลกำไรที่จะติดตามมา ซึ่งเป็นที่ปรารถนาของผู้ประกอบการเพาะเห็ดทั่วไป และคุณสมบัติของเห็ดที่เป็นทั้งอาหารและยาแล้ว เห็ดยังสามารถเข้าไปอยู่ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางได้อีกด้วย เช่น ครีมบำรุงผิวจากเห็ดแครง เพื่อลดริ้วรอย, สารสกัดจากเห็ดนางรมทองนางรมดอย ที่ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน

เห็ดเป็นพืชที่ให้ผลตอบแทนต่อหน่วยสูงในระยะเวลาอันรวดเร็ว

และผู้ปลูกเห็ดจะเน้นการผลิตเพียงอย่างเดียว การดูแลรักษาความสะอาดของฟาร์มจึงถูกละเลยก่อให้เกิดปัญหาการระบาดของโรคแมลง ตลอดจนศัตรูเห็ดชนิดอื่นๆตามมา ผลผลิตที่ได้ลดลงจนถึงขนาดเก็บเห็ดไม่ได้ก็มี การบริหารศัตรูเห็ดจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง การบริหารศัตรูเห็ดไม่ให้ระบาดกระทบต่อผลผลิตเห็ด อันจะทำให้ฟาร์มเห็ดได้รับความเสียหายจำเป็นต้องควบคุมดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษ ซึ่งการรักษาความสะอาดอย่างถูกหลักอนามัยและบริเวณรอบโรงเรือนเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งอาจกระทำได้โดยการดูแลรักษาความสะอาดของผู้เข้าไปปฏิบัติงานหรือผู้เข้าไปเยี่ยมชมอย่างเคร่งครัด

30 Julทำธุรกิจเพาะเห็ด มีแนวโน้มเติบโตในตลาดโลก

myco-lich.com

เห็ดเป็นสินค้าทางด้านการเกษตรที่มีศักยภาพการผลิตที่สูง โดยมีปริมาณการผลิตต่อปีประมาณ 120,000 ตัน เป็นมูลค่ากว่า 7,000 ล้านบาท โดยเฉพาะเห็ดเพาะในถุงพลาสติก ไทยสามารถผลิตเห็ดได้หลายชนิดทั้งเห็ดเมืองร้อนและเมืองหนาว ยกตัวอย่างเช่น เห็ดนางรม เห็ดนางฟ้า เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดหอม เห็ดเข็มทอง เห็ดขอนขาว และเห็ดหลินจือ ซึ่งช่วยลดการนำเข้าจากต่างประเทศได้มาก

การผลิตเชื้อเห็ดให้ได้มาตรฐานช่วยทำให้คุณภาพของเห็ดเป็นสินค้าที่มีคุณภาพอย่างครบวงจร ซึ่งทำให้ได้ดอกเห็ดที่สวยงามสะอาดปลอดภัยส่งให้กับผู้บริโภคทั้งในและนอกประเทศ โดยเฉพาะในอนาคตที่จะมีการเปิด AEC มีโอกาสเป็นได้สูงที่สินค้าของไทยจะตีตลาดในอาเซียนได้เพิ่มมากขึ้น อีกทั้งทางด้านภาครัฐเริ่มที่จะเข้ามาสนับสนุนมาตรฐานสินค้าการเกษตรให้ก้าวแซงประเทศอื่นๆ

โดยปกติแล้วตลาดของเห็ด เราสามารถทำได้ตั้งแต่การผลิตหัวเชื้อขาย แต่ถ้ายังไม่มีความชำนาญ ควรเลือกผลิตดอกเห็ดขายก่อน และยังสามารถแบ่งช่องทางการขายได้อีก ทั้งขายดอกสดและดอกแห้ง หรือผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการแปรรูป หรือนำไปดองเพื่อส่งออกไปยังต่างประเทศ ซึ่งมีผู้ประกอบการบางรายจากต่างประเทศที่ซื้อเห็ดจากไทยนำไปดองแล้วส่งกลับไปยังประเทศของตน จึงเป็นอีกตลาดนึงที่น่าสนใจ

สถานการณ์ดอกเห็ดในตอนนี้มีแววจะเติบโตขึ้นเรื่อยๆ อีกทั้งนโยบายของรัฐเองก็ให้ความสำคัญในเรื่องการผลิตที่ใส่ใจต่อสุขภาพ และเห็ดยังมีโปรตีนสูง รสชาติอร่อย ใช้แทนเนื้อสัตว์ได้ เป็นอาหารหลักของผู้ที่ทานมังสวิรัส มีคุณค่าทางสมุนไพรช่วยป้องกันโรคได้อีกด้วย

การแปรรูปเห็ด เป็นช่องทางการตลาดช่องทางหนึ่ง ที่สามารถชะลอการขายได้ โดยไม่ต้องรีบ สามารถเก็บได้เป็นเดือน เป็นปี ขึ้นอยู่กับว่าเราจะแปรรูปไปทำอะไร ส่วนผู้ประกอบการรายเล็กๆที่ยังส่งออกไม่ได้มาก ก็สามารถแพ็กของขายเองในท้องถิ่น หรือส่งตามตลาดนัดก็ได้กำไรดีเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีบริษัทชั้นนำเริ่มมาทำการวิจัยเห็ดสกัดอยู่ในรูปของตัวยาอาหารเสริมซึ่งมีมูลค่ากว่า 1,000 ล้านบาท และจากตลาดอาหารเพื่อสุขภาพที่ใช้เห็ดเป็นเครื่องปรุง

23 Junการศึกษาวิจัยเห็ดเพื่อการพัฒนาทางธุรกิจอุตสาหกรรม

14

ประเทศไทยมีสภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น มีความหลากหลายในทรัพยากรเห็ดเป็นอย่างมาก ชนิดเห็ดดังกล่าวในเบื้องต้น มีเห็ดป่าที่ชาวบ้านเก็บออกมาจำหน่ายตามฤดูกาลทุกปี จากการลดน้อยลงอย่างรวดเร็วของป่าธรรมชาติ ทำให้ปริมาณเห็ดป่าลดลงตามลำดับ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ การเก็บรวบรวมอนุรักษ์พันธุ์เห็ดป่า เห็ดพื้นเมืองเอาไว้เพื่อนำมาทำการศึกษา วิจัยและพัฒนาจะเป็นประโยชน์อย่างมาก การพัฒนาสายพันธุ์เห็ดจนมีความสำคัญทางเศรษฐกิจในประเทศหลายสายพันธุ์ เช่น เห็ดฟาง เห็ดหูหนู  เห็ดขอนขาว และเห็ดบด รวมทั้งการนำเห็ดที่นำเข้าจากต่างประเทศมาทดสอบ จนหลายๆชนิดสามารถพัฒนาเป็นเห็ดเศรษฐกิจ เช่น เห็ดฟางบางสายพันธุ์ เห็ดหูหนู เห็ดกระดุม เห็ดหอม เห็ดสกุลนางรม เห็ดเข็มเงิน เห็ดยานางิ เห็ดโคนน้อยหรือเห็ดถั่ว ในลักษณะผลิตจำหน่ายเพื่อบริโภคสด และมีเห็ดหูหนูที่ทำแห้งส่งจำหน่ายยังต่างประเทศด้วย การพัฒนาเข้าสู่การเป็นเห็ดอุตสาหกรรมยังน้อยมาก ที่ปรากฏอยู่เป็นเห็ดบรรจุกระป๋อง เช่น เห็ดกระดุม บรรจุขวด ได้แก่ เห็ดยานางิ เห็ดหอม เห็ดโคนน้อยหรือเห็ดถั่ว เห็ดโคน เห็ดเผาะ เห็ดฟางสามรสบรรจุกระป๋อง

การผลิตเป็นอาหารเสริม โดยนำดอกเห็ดหลินจือแห้งบดและสกัดจำหน่ายในรูปแคบซูลและน้ำสกัดพร้อมดื่มในกระป๋อง เช่น น้ำเห็ดหลินจือบรรจุกระป๋อง ของโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา และมีงานวิจัยสกัดเห็ดบดและเห็ดหลินจือ รวมกันผลิตเป็นแคปซูล รักษาโรคเบาหวานและเอดส์ งานวิจัยผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากเห็ดสมุนไพรต่อผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคเอดส์ในระดับคลินิก และงานวิจัยรักษาผู้ป่วยโรคไต การผลิตเป็นเครื่องปรุงรสอาหาร เช่นน้ำซีอิ้วเห็ดหอม นอกจากนั้นมีงานวิจัยที่ศึกษาการหมักน้ำซอสเห็ดจากเห็ดชนิดต่างๆ และศึกษากระบวนการผลิตซอสเห็ดนางฟ้าการใช้ในการรักษาสิ่งแวดล้อม ผลงานวิจัยใช้เอนไซม์เห็ด Ganoderma sp. บำบัดสารพิษในอุตสาหกรรมสีย้อม การบำบัดและกำจัดสีของน้ำทิ้งจากโรงงานสกัดน้ำมันปาล์มโดยเส้นใยเห็ด Lentinus spp. งานวิจัยการคัดเลือกเห็ดราที่สามารถย่อยสลาย 2,8-DICHLORODIBENZO-PDIOXIN ได้เห็ด Trameter sp. และ Polyporus sp. ที่สาม่ารถย่ยอสลาย anthracene PCB และ DDT การเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ในดิน ผลงานวิจัยใช้น้ำหมักชีวภาพที่ผลิตจากก้านเห็ดหอมช่วยการเจริญเติบโตของผักคะน้า การพัฒนาเชื้อเห็ดตับเต่า ต่อการเจริญเติบโตของกล้าไม้ยูคาลิปตัส ความเป็นประโยชน์ของเห็ดมีมากมายมหาศาล มีความสำคัญกับชีวิตเป็นอาหาร เป็นสารประกอบส่งเสริมสุขภาพให้แข็งแรง ปรับสมดุลร่างกายสามารถต้านทาน AIDS/HIV เห็ดจะเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้จากการเกษตรและอุตสาหกรรมให้เป็นอาหารที่นับวันจะมีไม่เพียงพอกับประชากรที่เพิ่มขึ้น รวมถึงประชากรในประเทศยากจนที่รออาหารอยู่ จึงอยู่ที่จะจัดการนำเห็ดไปใช้อย่างไร

29 Mayธุรกิจการเพาะเห็ดที่สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร

อาชีพการเพาะเห็ดเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ให้เกษตรกรได้ดีก็จริง ผู้ที่จะเริ่มดำเนินการธุรกิจด้านนี้จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องให้มาก ต้องคำนึงถึงปัจจัยหลายอย่างทั้งเรื่องปัจจัยการผลิต วิธีการผลิต เงินทุน และการตลาด จึงจะส่งผลให้การดำเนินงานประสบความสำเร็จและสามารถทำธุรกิจการผลิตเห็ดได้อย่างยั่งยืน เนื่องจากเห็ดเป็นอาหารที่คนทั่วไปนิยมบริโภค เนื่องจากมีรสชาติอร่อย มีคุณค่าทางโภชนาการสูงโดยเฉพาะโปรตีน วิตามินและเกลือแร่ ปลอดภัยจากสารเคมี  นอกจากนี้เห็ดที่รับประทานได้บางชนิดยังมีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคอีกด้วย

ลักษณะของการเพาะเห็ดฟางในปัจจุบันมีอยู่หลายวิธี

คือ การเพาะเห็ดฟางแบบกองสูง, การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ย, การเพาะเห็ดฟางจากเปลือกฝักถั่ว, การเพาะเห็ดฟางแบบ โรงเรือน หรืออุตสาหกรรม เป็นต้น การเพาะเห็ดฟางแบบกองสูงนั้น ในปัจจุบันไม่เป็นที่นิยมทำกันนักเพราะใช้เวลาการเพาะนาน อีกทั้งต้องเสียเวลา ในการดูแลรักษานานอีกด้วย ส่วนวิธีการเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ยนั้น กำลังเป็นที่นิยมมากเพราะมีวิธีการทำที่ง่าย ทั้งวัสดุที่ใช้เพาะก็หาได้ง่าย และผลผลิตที่ได้อยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจ

ถ้าคนไม่มีประสบการณ์เพาะเห็ดเลย ควรเริ่มต้นจากการซื้อก้อนเชื้อสำเร็จที่หยอดเชื้อแล้วไปลองเลี้ยงดูก่อน ดูแลรดน้ำให้ออกดอก ถ้าทำตรงนี้จนมีความชำนาญแล้วเราก็อาจจะซื้อก้อนเชื้อสำเร็จมาเปิดเพิ่มขึ้นเรื่อยๆจนมั่นใจว่าสามารถผลิตก้อนเชื้อเองได้ โดยจะต้องลงทุนเพิ่ม คือ อุปกรณ์หม้อนึ่งฆ่าเชื้อและอุปกรณ์เสริมอื่นๆ เช่น วัตถุดิบ ขึ้เลื่อย เกษตรกรผู้ผลิตควรมองถึงคุณภาพเห็ดด้วย

ถ้ามองแต่ว่าจะทำให้ได้วันละ 100-200 กก. ถ้าเราเห็นแต่ปริมาณเราจะไม่ได้ในเรื่องของราคาในช่วงที่อากาศเหมือนๆกัน เห็ดตัวเดียวกันออกดอกเยอะๆ พร้อมๆกัน ราคาก็จะถูกลงเหมือนสินค้าอื่น ในขณะที่เราเพาะเห็ดนางฟ้าอยู่เราก็อาจจะเพาะเห็ดหอม เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดโคนญี่ปุ่นด้วย หรือเห็ดอย่างอื่นอีกหลายชนิดที่เราเพาะได้ บางช่วงเห็ดนางฟ้ามีราคาต่ำแต่เห็ดตัวอื่นยังราคาสูงอยู่

การเพาะเห็ดนับเป็นการนำวัสดุที่เหลือใช้ทางการเกษตรหลายชนิด

ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ไส้นุ่น ไส้ฝ้าย เปลือกมันสำปะหลัง ทะลายปาล์ม เปลือกถั่วเขียวหรือแม้กระทั่งวัสดุที่มีในธรรมชาติ และในท้องถิ่น เช่น หญ้าชนิดต่างๆ เปลือกผลไม้ เพื่อใช้ให้เป็นวัสดุเพาะให้เหมาะสมกับท้องถิ่น ที่สำคัญ คือ ให้ต้นทุนต่อหน่วยต่ำ และจะเป็นการเพิ่มผลตอบเทนให้สูงขึ้น การเพาะเห็ดฟางจะเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจหรือเกษตรกร เพราะใช้แรงงานน้อยให้ผลผลิตเร็ว ถ้ามีการหาวัสดุในพื้นที่เพื่อทดแทนฟางจะช่วยสนับสนุนกิจกรรมดังกล่าวได้เป็นอย่างดี

29 Aprการศึกษาและวิจัยการเจริญเติบโตของเห็ดและรา

การศึกษาและวิจัยการเจริญเติบโตของเห็นและรา

ราเป็นสิ่งมีชีวิตที่พบมากเป็นอันดับสองรองมาจากแมลง  ประมาณการว่าจำนวนรามี 1.5 ล้านชนิด(species)  แต่ราที่ศึกษามีจำนวน  80,000-120,000 สายพันธุ์ ดังนั้นจึงมีราอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่มีการค้นพบ ประเทศไทยเป็นประเทศในเขตร้อนชื้น   ดังนั้นจึงพบว่ารามีความหลากหลายมากและกิจกรรมในการย่อยสลายวัสดุต่างๆก็เกิดขึ้นมากทำให้นักวิจัยทั้งในและต่างประเทศทำการค้นคว้าเพื่อการค้นพบราสายพันธุ์ใหม่จากวัสดุต่างๆ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ทางการเกษตรโดยเฉพาะเกษตรอินทรีย์ อุตสาหกรรมและการแพทย์ ราพบได้ทั้งที่เป็นน้ำจืด น้ำเค็ม ในอากาศ บนพืช มูลสัตว์ ดิน รวมทั้งอาหาร เสื้อผ้า ของใช้ และวัสดุต่างๆ ได้ศึกษาวิจัยราจากดินและเศษซากพืช พบราที่น่าสนใจหลายชนิด บางชนิดเป็นราสายพันธุ์ใหม่ที่ไม่เคยรายงานพบมาก่อน ราบางชนิดสร้างเอนไซม์ และสารทุติยภูมิ ที่สามารถจะพัฒนาไปใช้เป็นยาป้องกันกำจัดรา แบคทีเรีย ยีสต์สาเหตุโรคพืช โรคคนและสัตว์ พบรา Neurospora, Gelasinospora หลายชนิดจากดินในแหล่งต่างๆ ทั้งดินป่าและดินทำการเกษตร วิธีการแยกราดังกล่าวใช้ความร้อนและอัลกอฮอล์ ดินเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง จังหวัดเลย  และพบรา Gelasinospora ซึ่งเป็นราเอนโดไฟท์จากใบเพกาเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง รามูลสัตว์เป็นราที่อาศัยอยู่ในมูลสัตว์ เป็นราที่ทนทานต่อน้ำย่อยในกระเพาะและสำไส้ของสัตว์ เมื่อสัตว์กินอาหารได้แก่ใบไม้ หรือวัสดุต่างๆที่มีราปนเปื้อน ราจะผ่านระบบทางเดินอาหาร มาอยู่ในมูลสัตว์ ได้เก็บตัวอย่างได้แก่ มูลเก้ง ช้าง และหมูป่า  จากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง อ. ภูหลวง จ. เลย ในเดือนพฤศจิกายน 2551  อุณหภูมิ  9-12 oC  สภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสูง  มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 400 เมตร ถึงยอดสูงสุดของภูหลวง 1,571 เมตร   พบรา Discomycetes บนมูลเก้งจำนวน 3 ชนิด

เห็ดเป็นราชั้นสูงใน Class Basidiomycetes เห็ดเจริญได้ในที่ชื้น บนใบไม้ผุ พบมากในป่า คณะผู้วิจัยได้เก็บตัวอย่างเห็ดจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง พบเห็ดที่น่าสนใจหลายชนิด อนงค์และคณะ ได้ศึกษารวบรวมความหลากหลายของเห็ดและราขนาดใหญ่ในประเทศไทยไว้อย่างน่าสนใจยิ่ง ได้บรรยายลักษณะสำคัญ ชื่อวิทยาศาสตร์ และชื่อภาษาไทยของของเห็ดแต่ละชนิด พร้อมทั้งแหล่งที่พบและข้อมูลการนำมาบริโภคเห็ดหลายชนิดที่เจริญบนขอนไม้สามารถนำมาสกัดเป็นสีย้อมไหมพรม ตัวอย่างเช่น Phaeolus schweinitzii  Trametes versicolor และ T. maxima